موسسه حقوقی عدل محمد حسنی
گردآوری و ارائه مطالب متنوع و سودمندحقوق خصوصی
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
- ۱۳۸٩/٧/۱

 

دیرزمانی است که سودپرستان فرصت طلب که فاقد پایبندی به هرگونه معیارهای اخلاقی و اجتماعی هستند، تسهیلاتی برای شستشو دادن و پاک کردن سرمنشأ جنایی پول های کثیف جنایتکاران قاچاقچی در تمامی مولفه های اقتصادی شامل سیستم بانکی، بورس اوراق بهادار، بازار معاملات طلا و فلزات قیمتی و سلف خری، صنعت توریسم، ساختمان و حمل و نقل ایجاد کرده اند که امروزه شستشوی پول، خود به یکی از حرفه های تبهکاری سازمان یافته در جهان مبدل گشته و بخش قابل توجهی از بازار پولی و مالی بین المللی را در خود بلعیده است. پول های کثیف، چنانچه از منشأ درآمدی آنها مشخص می گردد، موجب می شوند تا تعادل توزیع درآمد ملی جامعه بر هم خورده و دهک های کم درآمد را به سمت فقر مطلق به پیش برانند. مزمن شدن نرخ تورم و ظهور افراد نوکیسه فاقد اخلاق اقتصادی، کمترین اثر مخرب اینگونه پول ها بر چرخه اقتصاد ملی یک کشور به شمار می روند. نشریه داخلی در سال های اخیر نظر به اهمیت این مسئله و اثرات سوء آن بر اقتصاد کشور به کرات این پدیده را مورد بحث و بررسی قرار داده است. انبوه مقالات و مطالبی که در نشریه داخلی به چاپ رسیده، موید این ادعاست. اداره کل خارجه نیز با توجه به اهمیت مسئله فوق، سلسله مقالاتی را تحت عنوان «پولشویی چیست؟» جهت اطلاع و آگاهی همکاران تهیه و تنظیم کرده است که ضمن تشکر، شما عزیزان را به مطالعه آن دعوت می کنیم.


 

پولشویی عبارت است از تبدیل یا انتقال سرمایه با علم به اینکه آن سرمایه ناشی از ارتکاب یک جرم است، به منظور مخفی نگهداشتن منشاء و ماهیت غیرقانونی سرمایه مذکور. عمدتاً پولشویی جرم دومی محسوب می شود که برای اختفای درآمد حاصل از جرم اول صورت می پذیرد. پولشویی، یعنی هرگونه اقدام برای مخفی کردن یا تغییر ظاهری هویت نامشروع درآمد حاصل از فعالیت های مجرمانه، به گونه ای که وانمود شود این عواید از منابع قانونی سرچشمه گرفته است. طبق مفاد ماده دو قانون مبارزه با پولشویی جمهوری اسلامی ایران مورخ 21/11/1386،جرم پولشویی عبارت است از:
” تحصیل، تملک، نگهداری یا استفاده از عواید حاصل از فعالیت های غیرقانونی، با علم به اینکه به طور مستقیم یا غیرمستقیم در نتیجه ارتکاب جرم به دست آمده باشد. “
بطور کلی پولشویی فرآیندی است که طی آن پول کثیف ، غیرقانونی و نامشروع در چرخه ای از مبادلات گذارده می شود، به طوری که پس از خروج از چرخه ، قانونی و تمیز جلوه می نماید. به عبارت دیگر منبع سرمایه های حاصله که از راه های غیرقانونی (قاچاق مواد مخدر و داروهای روان گردان، قاچاق انسان و اعضای بدن انسان ، دزدی ، رباخواری ، رشوه و فساد ، فرار از مالیات، تروریسم ) به دست آمده اند با استفاده از ترفند مبادلات و انتقالات پیاپی، چنان مخفی نگاه داشته می شود که کاملاً قانونی به نظر می رسد. به عنوان مثال فردی که وجوه غیرقانونی و غیرمشروع در اختیار دارد برای گم کردن و پنهان ساختن منشاء اصلی ارتکاب جرم اقداماتی می کند ؛ از جمله تبدیل این وجوه به سپرده های سرمایه گذاری به نام خود و یا دیگران ، نگهداری درانواع حساب های خود نزد بانک ، صدور حواله به نام خود یا دیگران ، خرید اوراق مشارکت و سهام و اوراق بهادار و یا اموال منقول و غیرمنقول به نام خود و یا دیگران ، تبدیل تعهدات بانکی ، به نحوی که شناخت و تعقیب کیفری مرتکب جرم سخت و یا ناممکن می گردد. این اعمال و مصادیق آن را پولشویی می نامند. به موجب مقررات مبارزه با پولشویی ، بانک ها مکلفند برای جلوگیری از این رویه ناپسند و مقابله با آن تدابیر لازم اتخاذ نمایند.
ضرورت مبارزه با پولشویی درموسسات مالی
یکی از عوامل عمده موفقیت برای مجرمین ، استفاده از منافع حاصل از جرم پولشویی از طریق بانک ها یا موسسات مالی است، لذا بانک ها و موسسات مالی نقش مهمی درامرمبارزه با پولشویی دارند. محکومیت یک کشور به ویژه بانک ها و موسسات مالی آن به دلیل عدم رعایت ضوابط پذیرفته شده بین المللی در امر مبارزه با پولشویی آثار و تبعات سنگینی به لحاظ ریسک سوء شهرت به دنبال دارد .
مشاغل در معرض پولشویی:
هر شغلی که با پول نقد سر و کار دارد شامل: سیستم بانکی (بانک های عامل، بانک های کارگزار، بانک های برون مرزی)، بازار سهام و اوراق قرضه، شرکت های بیمه (بیمه عمر)، شرکت های ساختمانی، صرافی ها، عتیقه فروشی، جواهرفروشی، آژانس های مسافرتی و شرکت های حمل و نقل، بنگاه های اتومبیل، دفاتر اسناد رسمی و بنگاه های خیریه.
یازده نشانه پولشویی
امروزه استفاده از فناوری های نوین برای مخفی کردن منشأ مال، یکی از مصداق های بارز پولشویی است و برای آشنایی با این موضوع اصولی ترین روش ، تعریف این مفهوم می باشد.
1. پولشویی جرمی مضاعف است : یعنی برای بروز آن وجود مجموعه ای از اقدام های اولیه که خود آنها نیز عنوان مجرمانه مستقلی داشته باشند الزامی است . هرچند جرایم مقدماتی به اندازه کافی مضر و غیرقابل اغماض هستند ، ولی جرم دوم یا همان پولشویی از جرایم مقدماتی نیز خطرناکتر و مضرتر است .
2. پولشویی جرمی با عنوان جدید است : پولشویی مشمول هیچ یک از عناوین سابق نخواهد بود و باید برای مجازات آن یک عنوان جدید درساختار کیفری ایجاد کرد.
3. مسائل خرد را شامل نمی شود : برخی تصور می کنند می توان جرایم خرد مثل ربا یا فروش اموال مسروقه را درلفافه پولشویی جای داد ، ولی پولشویی معنای وسیع تری دارد که باعث جداشدن آن از جرائم دیگر می شود.
4. فراتر از شستشوی پول است : این جرم علاوه بر شستشوی پول، شامل هرنوع مال کثیف ، از جمله نقود نیز می شود. ( مال لفظی عام است و شامل تمامی دارایی ها می شود. )
5. جرمی مستمر است : پولشویی دارای یک فرایند است که باید طی شود و بدون طی آن نمی توان عنوان مجرمانه مذکور را به این عمل نسبت داد.
6. ابعاد مختلفی دارد : علاوه بر بعد قضایی ، ابعاد اقتصادی ، سیاسی و اخلاقی را نیز دربرمی گیرد.
7. جرمی سازمان یافته است : یعنی دستگیری یک نفر ازسازمان نمی تواند پایان یک فعل مجرمانه تلقی شود، زیرا درسازمان هایی از این قبیل وجود افراد مختلف و متعدد این امکان را فراهم می کند تا خروج یک نفر یا حتی دستگیری اوتنها با جایگزین پست اوترمیم شود.
8. عدم لزوم نقل و انتقال : برای این که یک دارایی غیرمشروع که ناشی از یک عمل غیرمشروع اولیه است ، صحیح جلوه داده شود لازم نیست که حتماً ازصافی مبادله یا نقل وانتقال استفاده شود، آنچه مهم است سعی درمشروع جلوه دادن دارایی است .
9. عمل مخفی کردن مدنظراست : دراین عمل آنچه مهم است مخفی کردن منشأ اموال ناشی ازجرم است. این اختفای اموال از منشأ، عنوان جداگانه ای دارد ، برای مثال شخصی یک میلیون دلار درآمد از فروش مواد مخدر داشته است . آنچه مهم است مخفی کردن پول های ناشی از منشأ غیرقانونی وسعی درمشروع جلوه دادن آنهاست، حال این که او یک مجرم مواد مخدر است نیز، بصورت جداگانه بررسی خواهد شد.
10. پیدا کردن مصداق برای پولشویی : برای این که یک عمل منطبق با مصداق شستشوی مال باشد، لازم است که اولاً اصل آن مال مشکل داشته و غیرقانونی باشد. دوم اینکه علاوه بر غیرقانونی بودن لازم است عمل شستشو بصورت سازمان یافته انجام شود ، به عبارت دیگر بطور اتفاقی یا بطور انفرادی دست به عمل پولشویی نزده باشد ، مسأله سوم استفاده از وسایل مدرن امروزی – حاصل فناوری های نوین – درعمل پولشویی است ، یعنی مجرمان از عواملی همچون بانکداری یا تجارت الکترونیک و غیره برای مشروع جلوه دادن اموال خود بهرمند می شوند.
11. این عمل درچند مرحله باید محقق شود : ابتدا منتقل شدن درآمدهای حاصل به شبکه مالی و رسمی به صورت سپرده گذاری، حواله، خریدهای کلان و غیره است. بدین ترتیب سرمایه های حاصله مشروع جلوه کرده و به اصطلاح شسته می شود. مرحله دوم تلاش برای مخفی کردن منشأ واقعی مال با استفاده از روش های مختلف از جمله جعل ، کلاهبرداری و . . . است که مال را قانونی و مشروع جلوه می دهند. مطلب دیگر اینکه برای وقوع جرم پولشویی، ابتدا وقوع جرم های اولیه ضروری و وقوع یکسری جرایم ثانویه نیز لازم است .
اثرات نامطلوب پولشویی
عملیات پولشویی در سطح وسیع، اثرات نامطلوب و زیانباری بر اقتصاد کشورها و جامعه جهانی بر جای می گذارد که از جمله این اثرات مخرب و زیانبار می توان به مواردی به شرح ذیل اشاره کرد:
 پولشویی موجب گسترش فعالیت های مجرمانه و زیرزمینی می شود و مجرمان و خلافکاران امکان ادامه حیات می یابند.
 فرار سرمایه از کشور، جهت شستشو
 پولشویی بازارهای مالی را مختل می کند، معاملاتی که برای مقاصد پولشویی انجام می شوند تقاضا برای نقدینگی را افزایش می دهند، نرخ بهره و ارز را بی ثبات می کنند و موجب رقابت غیرعادلانه و افزایش نرخ تورم در کشورهایی می شود که مجرمان در آن فعالیت می کنند .
 انباشت ثروت و قدرت در دست مجرمان و گروه های بزهکار، امنیت ملی و اقتصاد کشور را تهدید می کند.
 کاهش تمایل به سرمایه گذاری در فعالیت های مولد.
 تضعیف بخش خصوصی : پولشویان به منظور مخفـی کـردن و پوشش درآمـدهای حاصـل از فعالیت های غیرقانونی خود، شرکت ها و موسسات مختلفی تشکیل می دهند و عواید حاصله را با وجوه قانونی ادغام و به این ترتیب محصولات و خدمات خود را با قیمتی کمتر از سطح قیمت بازار ارائه می کنند. این موضوع رقابت را برای شرکت های خصوصی مشکل می کند و موجب تضعیف بخش خصوصی می شود. همچنین پولشویی موجب فاسدشدن ساختار حکومت و آسیب رسانی به اعتبار دولت ها و نهادهای اقتصادی کشورها می شود.
قانون مبارزه با پولشویی
دراجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قانون مبارزه با پولشویی درتاریخ 2/11/1386 به تصویب مجلس شورای اسلامی و تأیید شورای محترم نگهبان رسید و برای اجرا به سازمان های مشمول ابلاغ گردید. این قانون مشتمل بر دوازده ماده وهفت تبصره می باشد.
نویسنده: بانک ملی ایران ناشر: بانک ملی ایران

منبع:

http://www.bih.ir/201002091756/پولشویی-چیست.html

محمدحسنی
موسسه حقوقی عدل محمدحسنی (شماره ثبت31619) انجام امور وکالت و ارائه کلیه خدمات حقوقی توسط گروه وکلای دادگستری . تلفن تماس تهران : 66729171 چهت اطلاعات بیشتر به وب سایت موسسه مراجعه شود : http://mohammadhassani.ir/
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :