موسسه حقوقی عدل محمد حسنی
گردآوری و ارائه مطالب متنوع و سودمندحقوق خصوصی
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
- ۱۳٩٠/۳/۱٢

 

فارس بررسی کرد/
همسرکشی؛ علل و عوامل وقوع آن

خبرگزاری فارس: وقوع قتل از نوع همسرکشی در جوامع امروزی علل و عواملی دارد که در گفت‌وگو با کارشناسان به برخی از دلایل آن پرداخته‌ شد.


 

به گزارش خبرنگار قضایی فارس، موضوع قتل از دیرباز و با آغاز و پیدایش انسان بر روی این کره خاکی به عنوان پدیده شومی مورد نکوهش قرار گرفت.

نکوهش موضوع قتل آنقدر با اهمیت بوده است که در آیات قرآن هم به آن اشاره شده و برای آن مجازات سختی در نظر گرفته شده است.

قتل مانند تمامی جرائم دارای اقسام مختلفی است. برخی تقسیم‌بندی در رابطه با این جنایت را براساس نوع وقوع انجام داده‌اند و دسته دیگری آن را براساس وابستگی‌ها و همچنین علت وقوع تقسیم کرده‌اند.

با توجه به گوناگونی تقسیم‌بندی قتل‌ها می‌توان به یک گروه خاص از آنها با نام «همسرکشی» توجه ویژه‌ای داشت که در آن یکی از زوجین خواه مرد، خواه زن، به علل مختلف از سوی شریک زندگی خود به قتل می‌رسد.

همسرکشی براساس دیدگاه متخصصان امر، جرم‌شناسان، قضات حقوقدانان و حتی روانشناسان علل مختلفی دارد که شاید مهم‌ترین آنها را بتوان در چند گروه عمده مانند حذف روابط عاطفی، بروز اختلافات بزرگ مانند خیانت، قتل‌ها آنی بدون سبق تصمیم و در حین درگیری و انتقام‌گیری تقسیم‌بندی کرد.

براساس این تقسیم‌بندی‌ها، خبرگزاری فارس با تنی چند از کارشناسان درباره وقوع این جرم به گفت‌وگو پرداخته است که پیش از این منتشر شده است و در مجموع آن‌ها در زیر آمده است...


*برخی قاتلان به خاطر سوء‌ظن همسرانشان را می‌کشند
---------------------------------------------------------------

محمد حسین شاملو مستشار دادگاه کیفری استان تهران مدعی شد: این گونه قتل‌ها همانند سایر قتل‌ها به دلیل وقوع چند عامل به طور همزمان و یا جداگانه رخ می‌دهد.

وی گفت: دسته اول افرادی هستند که به واسطه مصرف مواد مخدر روانگردان به همسرانشان ظنین می‌شوند و همین سوء ظن باعث می‌شود تا همسرشان را به قتل برسانند.

قاضی سابق دادسرای امور جنایی تهران تصریح کرد: دسته دوم افرادی هستند که به روابط نامشروع همسرشان پی می‌برند و پیش از آنکه او را طلاق دهند به دلیل خشم ناشی از فهمیدن این موضوع او را به قتل می‌رسانند.

وی ادامه داد: دسته سوم کسانی هستند که خودشان روابط نامشروعی دارند و همسرشان را مزاحم برقراری رابطه نامشروعشان می‌دانند و همیشه از این موضوع که همسرشان مطلع شود، نگرانند به همین دلیل همسرشان را از سر راهشان برمی‌دارند.

شاملو تصریح کرد: دسته دیگری هستند که بیماری‌های روانی نهفته دارند و از آنجا که این بیماری‌ها در طول دوران نوجوانی و جوانی درمان نشده بی‌دلیل با همسرانشان درگیر شده و آنها را به قتل می‌رسانند.

وی گفت: دسته آخر کسانی هستند که در درگیری‌های لفظی بر سر مسائل بی‌اهمیت دچار هیجانات و اتفاقات خاصی می‌شوند و پس از یک فعل و انفعال ذهنی از کوره در رفته و به طور اتفاقی اقدامی را انجام می‌دهند که طی آن همسرشان به قتل می‌رسد در حالی که قصدشان به قتل رساندن همسرشان نبوده است.

مستشار دادگاه کیفری استان تهران درباره این سؤال که آیا این افراد که جزو دسته آخر هستند و بدون تصمیم قبلی دست به این اقدام می‌زنند با دیگران برابر هستند، گفت: اگر مشخص شود که قتل عمد بوده و شامل شرایطی که قتل عمد داشته است، باشد دیگر تفاوتی وجود ندارد و در صورت درخواست اولیای دم برای این افراد مجازات قصاص در نظر گرفته می‌شود.

شاملو درباره اینکه چرا برخی از این افراد پس از به قتل رساندن همسرشان اقدام به انتقال جسد به خارج از شهر کرده و آن را در محلی رها می‌کنند، گفت: این افراد می‌دانند که در صورت پیدا شدن جسد همسرشان اولین فردی که در مظان اتهام قرار می‌گیرد، خودشان است به همین دلیل قصد فریبکاری داشته و جسد را به نقطه نامعلومی منتقل می‌کنند.


*حذف روابط عاطفی عمدتاً منجر به همسرکشی می‌شود
-----------------------------------------------------------------

علی دلداری، یکی از قضات سابق دادسرای امور جنایی با بیان این مطلب که یکی از خشن‌ترین جرائمی که در دنیای امروزی بدون در نظر گرفتن فرهنگ،‌ مذهب و سطح سواد در جوامع رخ می‌دهد قتل عمد است،‌ افزود:‌ بدترین حالت قتل‌های عمد قتل‌های خانوادگی هستند که در اثر نتایج زیان‌بار خشونت در داخل خانواده‌ها به اشکال مختلف حاصل می‌شوند.

وی افزود: قتل‌های خانوادگی به شکل برادرکشی‌، فرزند‌کشی، همسرکشی و از این قبیل در سطح جامعه مشاهده می‌شوند که در بین همه اینها، ‌آنچه آمار را بیش‌تر به خود اختصاص داده، قتل توسط همسران در جوامع است.

این کارشناس مسائل حقوقی و جنایی ادامه داد: زن و مرد جوانی که روزی پیوند و پیمان مشترک برای زندگی در کنار هم را بسته بودند ‌تا کانون گرم و صمیمی برای سعادت خود و فرزندانشان فراهم کنند در برخی موارد خشونت را به حدی می‌رسانند که کانون چنین خانواده‌ای با یک پرونده قتل مختومه می‌شود.

وی گفت: همسر‌کشی با توجه به سوابق پرونده‌هایی که تا به حال مشاهده شده دلایل مختلفی داشته است که عدم شناخت کافی در هنگام ازدواج‌، فقر فرهنگی، فقر اقتصادی‌، اعتیاد‌، فساد اخلاقی‌، الکلی بودن طرفین‌، دخالت اطرافیان و آشنایان می‌تواند از انگیزه‌های ارتکاب به قتل باشد.

وی اضافه کرد: وقتی شخصی در زندگی مشترک خود با یکسری مشکلات و ‌مواجه شود و نتواند راه حلی برای آن پیدا کند در این صورت قوه عقلانی وی از بین رفته و در یک حرکت ضد‌اخلاقی دست به جنایت می‌زند.

دلداری اظهار اشت: ‌زمانی که زوجین به مشکلاتی برخورد می‌کنند باید با توسل به نصایح و ارشاد بزرگ‌ترها و یا این که در صورت عدم حصول توافق با مراجعه به مراجع قانونی از این طریق به صورت عاقلانه و منطقی مشکل خود را حل کنند.

وی با بیان این که اگر خداوند ازدواج را امری حلال قرار داده است،‌ واقعه طلاق را اگر چه ناپسند است به عنوان امر حلال نیز تشریح کرده است، افزود: برای هر مشکلی که بین زن و شوهر وجود دارد راهکار قانونی هم هست.

این قاضی سابق دادسرای امور جنایی اظهار داشت: جدایی و طلاق می‌تواند از راهکارهای منطقی عدم ادامه زندگی مشترک دانست نه قتل و جنایت را که متأسفانه در جامعه امروزی افراد به جای استفاده از راهکارهای مناسب و معقول در برابر مشکلات داخلی خانه به زور متوسل شده و در زمان عصبانیت کنترل خود را از دست داده و مرتکب قتل می‌شوند.

وی گفت:‌ قتل‌هایی که معمولاً پس از مشاجره و درگیری در داخل خانه بین زوجین به صورت اتفاقی رخ می‌دهد، قتل‌هایی هستند که افراد پس از ارتکاب به آن اظهار پشیمانی می‌کنند‌ اما اظهار پشیمانی در قتل‌هایی که با سبق تصمیم و با طرح و نقشه قبلی انجام می‌شوند‌، ‌قابل پذیرش نیست.

دلداری تأکید کرد: وقتی قاتل برای از بین بردن جسد نقشه‌هایی را طراحی می‌کند و با علم به این که روزی به دام پلیس خواهد افتاد آن قدر در این طراحی به زعم خود دقت می‌کند‌، اظهار پشیمانی معنایی ندارد.

وی افزود: معمولاً مردان وقتی قصد کشتن زن خود را می‌کنند از مساعدت و کمک شخص دیگری بهره‌مندی نمی‌گیرند ولی زنان در هنگام ارتکاب قتل علیه شوهرانشان به دلیل ناتوانی یا کم‌توانی مبادرت به استخدام شخص بیگانه‌ای می‌کنند.

کارشناس مسائل قضایی و حقوقی تصریح کرد: انگیزه فقط در جنایاتی که با سبق تصمیم و طراحی نقشه از قبل رخ می‌دهد وجود دارد و انگیزه در چنین جنایت‌هایی (همسرکشی) حذف فیزیکی طرف مقابل یعنی (زن یا شوهر) برای رسیدن به اهداف مشخصی است که عمدتاً اهدافی غیر اخلاقی است‌.

وی افزود:‌ فجیع بودن قتل‌ها مختص به همسرکشی نیست. هر شخصی که با حس کینه‌،‌ نفرت و انتقام دست به قتل بزند و بعد از کشتن مقتول ‌به فکر مثله کردن،‌ سوزاندن و ... می‌افتد‌،‌ قاتلی است که شاید سال‌ها ‌در تخیلش به این امر دست زده باشد.

وی ادامه داد: این اشخاص معمولاً در تخیل و ذهن خود هزاران بار طرف مقابل خود را کشته‌،‌ جسد وی را قطعه قطعه کرده و دوباره وی را زنده می‌کنند و به شکل جدیدی وی را از پای در می‌آورند تا بالاخره بتوانند با روشی که از دیدگاه خودشان بهتر است و در نهایت با استفاده از فرصتی مناسب این کار را عملی کنند.

دلداری با بیان این‌که کمرنگ شدن روابط عاطفی بین زوجین مسئله مهمی در خانواده‌ها است‌، افزود: زندگی این نوع زوجین عموماً‌، ‌زندگی صرفاً فیزیکی است بدون هیچ‌گونه روابط عاطفی، احساس مهر و محبت از جانب طرفین که در این زندگی‌ها، ‌معمولاً زن در عالم خویش و مرد در عالم خود سیر می‌کنند و هیچ کدام نمی‌دانند طرف مقابلشان دارای چه افکاری است.


*قاتلان از ترس مجازات جنازه همسرشان را پس از قتل جا‌به‌جا می‌کنند
---------------------------------------------------------------------------------

پس از دلداری که معتقد است حذف روابط عاطف در وقوع همسرکشی نقش ایفا می‌کند به سراغ یکی دیگر از مستشار دادگاه کیفری رفته و از وی دلیل جابه جایی جسد را توسط قاتل در این گونه قتل‌ها جویا شدیم وی گفت: برخی از مردان به دلیل ترس از مجازات جنازه همسرشان را پس از قتل به مکان دیگری منتقل کرده و سعی در نابودی آن دارند.

ولی الله حسینی افزود: در قانون مجازات اسلامی به نحوی پیش‌بینی شده که مبحث قتل‌های آنی با منشأ جنون آنی مورد توجه قرار گرفته باشد.

وی ادامه داد: اینکه فردی دچار جنونی آنی است یا خیر؟مقوله مهمی است زیرا جنون در هر رتبه‌ای که باشد رافع مسئولیت کیفری است اما نمی‌توان افراد سالمی که هیچگونه بیماری ندارند را جزو این دسته قرار داد.

وی تصریح کرد: در صورتی که افراد در زمان ارتکاب قتل دچار هر نوع جنونی باشند مسئولیت کیفری‌شان برداشته می‌شود اما متأسفانه این اصطلاح رایجی که امروزه از آن به عنوان جنون آنی یاد می‌شود اشتباه است زیرا نمی‌توان کسی که تاکنون هیچ سابقه بیماری را نداشته جزو این دسته قرار داد.

این مستشار دادگاه کیفری در رابطه با نحوه قانونگذاری در کشورمان درباره رسیدگی به اینگونه قتل‌ها گفت: قانونگذار به نحو خوبی متأثر از حقوق دنیا و حقوق فقهی ما جمع‌بندی انجام داده و عنوان کرده اگر کسی قصد قتل نداشته باشد و عمل نوعا کشنده نباشد مرتکب قتل عمد نشده است.

وی ادامه داد: برای مثال اگر دو نفر با یکدیگر شوخی کنند و بدون اینکه هیچکدام قصد قتل دیگری را نداشته باشند، دیگری را هل داده و سر فردی به زمین بخورد و فوت کند از مصادیق قتل غیر عمد خواهد بود اما باید از مردی که جلوی دهان و بینی همسرش را می‌گیرد و اجازه هیچ نفس کشیدنی به او نمی‌دهد پرسید اگر قصدت ساکت کردن همسرت بود چرا جلوی بینی او را هم گرفتی و اجازه ندادی نفس بکشد.

وی گفت: باید پرسید آیا متعارف است که فردی صرفا برای ساکت کردن همسرش و خاتمه یک درگیری خانوادگی همه منافذ تنفسی همسرش را ببندد و یا حتی گلوی او را فشار دهد که منجر به مرگ او شود و متأسفانه امروز شاهد آن هستیم که برخی از قاتلان برای فرار از مجازات چنین بحث‌هایی را مطرح می‌کنند.

ولی‌الله حسینی درباره این سؤال که آیا قاتلانی که جنازه مقتول را به دیگر مناطق برده و سر به نیست می‌کنند نشان از تصمیم قبلی آنها در به قتل رساندن است، گفت: نمی‌توان به قطعیت این موضوع را تعمیم داد زیرا اعمالی که قاتل بعد از قتل انجام می‌دهد در وقوع قتل تأثیری ندارد.

وی گفت: اصولاً قاتلان پس از وقوع قتل به دلیل ترس از مجازات جنازه مقتول را جابجا می‌کنند.


*مسائل اجتماعی مهم‌ترین عامل همسر‌کشی است
-----------------------------------------------------------

سیاوش لاجوردی روانشانس کشور نیز مدعی شد: اقدام به همسرکشی از دیدگاه درون روانی‌، به یافته‌های ذهنی هر آدم مربوط است که آن‌ هم با فعالیت‌های شیمیایی و بیوشیمی مغز هر فرد مرتبط است.

وی در ادامه گفت: ناهنجاری در رفتار آدم‌ها به نگرش ذهن افراد بستگی دارد که در نهایت در برخورد با مشکلات باعث به وجود آمدن یک سری اختلال‌ها‌ شده و می‌تواند منجر به اقدامات نامناسب شود.

وی با بیان این مطلب که انسان‌ها در خلا زندگی نمی‌کنند، اضافه کرد: ارتباطی که هر شخص با فرد دیگری برقرار می‌‌کند‌،‌ مربوط به روان‌شناسی بین فردی افراد است و در این ارتباطات از یک طرف افراد بر روی دیگری تأثیر گذاشته و‌ از طرف دیگر متأثر از رفتار دیگران است.

لاجوردی با بیان این که مهم‌ترین مسئله درباره همسر‌کشی به مسائل اجتماعی مربوط است، افزود: ‌ارتباط افراد با یکدیگر در جامعه بر روی نوع نگرش آن‌ها در اجتماع و همچنین نوع ارتباطشان تأثیر می‌گذارد.

این روانشناس اظهار داشت:‌ سوء‌تفاهم‌ها، سازه‌های ذهنی و باورهای غلط‌ به همراه تفکرات غیرمنطقی می‌تواند در ایجاد انگیزه ارتکاب به همسرکشی در بین زوجین مؤثر واقع شود.

وی با بیان این مطلب که انگیزه همسر‌کشی در بین زن و مرد متفاوت است‌، گفت: مسئله غیرت در مرد سنتی ایرانی در جامعه ما بسیار پررنگ و با اهمیت است‌، هیچ مردی نمی‌تواند خیانت همسر خود را هضم کند، همان طوری که درک این مسئله برای خیلی از اقوام و جوامع پذیرفته شده است.

وی تأکید کرد:‌ عدم درک صحیح از ازدواج می‌تواند منجر به خشونت، پرخاشگری، عدم امنیت، عدم اعتماد و در نتیجه همسرکشی شود. اقدام به همسر‌کشی اقدامی آنی و به هنگام نیست و باید با توجه به عوامل متأثر در آن شرایط ‌مورد بررسی قرار گیرد.


*برخی از همسرکشی‌ها ناخواسته رخ می‌دهد
-----------------------------------------------------

اما در میان کارشناسانی که خبرنگار قضایی فارس، به سراغ آنها رفت عبدالصمد خرمشاهی نظری متفاوت ارائه کرد و گفت: برخی از همسرکشی‌ها برخلاف قتل‌های دیگر بدون سبق تصمیم و به صورت ناخواسته رخ می‌دهد.

وی مدعی شد: بسیاری از مواردی که منجر به همسرکشی می‌شود ناخواسته ‌است. و در برخی موارد زن و شوهر بدون آنکه قصد قتل یکدیگر را داشته باشند با یکدیگر درگیر می‌شوند که در این درگیری یکی از طرفین به قتل می‌رسد.

خرمشاهی افزود: قانون‌گذار در ماده 206 قانون مجازات اسلامی شرایط وقوع قتل عمد را مورد بررسی قرار داده است اما کمتر به قتل‌های آنی توجه شده است.

این وکیل دادگستری گفت: در کشورهای دیگر به این نکته از سوی پزشکان قانون توجه بیشتری می‌شود که موضوع جنون آنی چه میزان در وقوع قتل موثر بوده است.

وی گفت: متأسفانه در کشور ما به این نکته توجهی نمی‌شود و این بعد قضیه که واقعاً شاید زن و شوهر قصد قتل نداشته‌اند پرداخته نمی‌شود.

خرمشاهی همچنین درباره این پرسش که چرا در همسرکشی طرفین درگیری اقدام به انتقال جنازه به نقطه نامعلوم می‌کنند و قصد از بین بردن آن را دارند گفت: معمولاً کسانی که مرتکب همسرکشی می‌شوند قاتلان بالفطره و با تجربه نیستند.

وی ادامه داد: همین امر باعث می‌شود تا این افراد پس از ارتکاب حادثه منجر به قتل اختیار خود را از دست می‌دهد و به دلیل شدت ترس سعی می کند تا خود را بی‌گناه جلوه دهد.

***

نگارنده این گزارش قصد ندارد تا جانب مقصران یا افراد زیان‌دیده ناشی از وقوع این قتل‌ها را بگیرد اما براساس گفته متخصصان این نکته خودنمایی می‌کند که نقش مسئولان فرهنگی در جلوگیری از بروز این نوع قتل‌ها نقشی پررنگ است.

این در حالی است که نباید از نقش آموزه‌های دینی و همچنین دوری از برخی بدبینی‌ها غافل شد، زیرا به گفته برخی از کارشناسان این نوع قتل‌ها به دلیل نوعی سوء ظن رخ می‌دهد...

گزارش: سیداسد رجبی

http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=9003117288

محمدحسنی
موسسه حقوقی عدل محمدحسنی (شماره ثبت31619) انجام امور وکالت و ارائه کلیه خدمات حقوقی توسط گروه وکلای دادگستری . تلفن تماس تهران : 66729171 چهت اطلاعات بیشتر به وب سایت موسسه مراجعه شود : http://mohammadhassani.ir/
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :